မရေရာမှုအလွန်က အညာလွှတ်တော်များ
ဤစာတမ်းတိုသည် စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် မကွေး ယူနစ်လွှတ်တော်သုံးခု၏ တော်လှန်ရေးကာလ အခန်းကဏ္ဍကို အခြားနိုင်ငံများရှိ ပြည်နယ်အဆင့်လွှတ်တော်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာခြင်းနှင့် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်းအားဖြင့် လေ့လာသုံးသပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၂၀၂၁ အာဏာသိမ်းပြီး လေးနှစ်ကျော်အကြာ၌ စစ်ကိုင်း၊ မန္တလေးနှင့် မကွေး ဖက်ဒရယ်ယူနစ်တို့တွင် ကြားကာလအစီအမံများနှင့်အတူ အစိုးရတရပ်၏ အင်္ဂါရပ်တို့ ပေါ်ထွက်လာပြီး ယူနစ်လွှတ်တော်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပြန်လည်ချိန်ညှိရန် လိုအပ်လာသည်။
အမေရိကန်ပြည်နယ်ကွန်ဂရက်များ (၁၇၇၄-၁၇၇၆) နှင့် ကာဒစ်စတန်ပါလီမန် (၁၉၉၄-၁၉၉၈) တို့၏ အတွေ့အကြုံများအရ ပြည်နယ်အဆင့်လွှတ်တော်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးလစ်ဟာမှုကို ဖြည့်ဆည်းရန် အင်စတီကျူးရှင်းအသစ်များ လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
ယူနစ်လွှတ်တော်သုံးခုသည် အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းလာပြီး ကြားကာလအစီအမံများ ပြဋ္ဌာန်းသည့် ဒုတိယအဆင့်နှင့် ယူနစ်အစိုးရများ ပေါ်ပေါက်ပြီးသည့် တတိယအဆင့်တို့တွင် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှု အများဆုံး ရှိခဲ့သည်။ ဘဏ္ဍာငွေစိစစ်ကြပ်မတ်မှုသည် အားအနည်းဆုံး လုပ်ငန်းတာဝန် ဖြစ်ပြီး NUG ၏ အလားတူ အားနည်းချက်များကို ယူနစ်များအထိ မြင်တွေ့ရသည်။ လွှတ်တော်ခေါ်ယူကျင်းပနိုင်ရေး၊ ဥပဒေပြုရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများနှင့် မိခင်ပါတီ၏ လွှမ်းမိုးမှုတို့ကို ယူနစ်လွှတ်တော်များ ရင်ဆိုင်နေရသည့် အဓိကစိန်ခေါ်မှုများအဖြစ် တွေ့ရသည်။
လွှတ်တော်ပုံရိပ်နှင့် စွမ်းဆောင်ရည်၊ တော်လှန်ရေးအခြေခံ ဥပဒေပြုခြင်း၊ စောင့်ကြည့်ထိန်းကျောင်းခြင်းနှင့် စိစစ်ကြပ်မတ်ခြင်း၊ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးနှင့် ပြည်ပဆက်ဆံရေးတို့အတွက် အကြံပြုချက်များကို တင်ပြထားသည်။
ဆက်စပ်ဖြစ်စဉ်များ
မန္တလေးဒေသ ကြားကာလ နိုင်ငံရေးအစီအမံ
“မန္တလေးဒေသ ကြားကာလ နိုင်ငံရေးအစီအမံ” (မူကြမ်း) အား အခန်း(၁၂) ခန်းဖြင့် ရေးဆွဲပြီး ဖြစ်ကာ မကြာမီ အတည်ပြုတော့မည် ဖြစ်သည်။ ရေးဆွဲပြီး မူကြမ်းကို မန္တလေးဒေသ တော်လှန်ရေးအင်အားစုနှင့် ပြည်သူများ အပါအဝင် နိုင်ငံတဝန်းရှိ တော်လှန်သော နိုင်ငံရေးအင်အားစုများ သိရှိစေရန်နှင့် အကြံပြုချက်များ ပေးပို့နိုင်ရန်အတွက် တရားဝင်ထုတ် ပြန်ထားပြီဖြစ်ကာ ရရှိပြီးဖြစ်သော အကြံပြုချက်များကို အခြေခံ၍ မူကြမ်းအား ထပ်မံပြင်ဆင် ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။ရေးဆွဲပြီး အစီအမံမူကြမ်း အခန်း (၁) မှ (၃) အထိသည် ရည်ရွယ်ချက်၊ စံတန်ဖိုး၊ အခြေခံမူများ ဖြစ်ကာ အခန်း(၄) သည် အခြေခံအခွင့်အရေး၊ ရပိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်များ ဖြစ်သည်။အခန်း (၅) မှ (၁၀) အထိသည် မန္တလေးဒေသ စုဖွဲ့မှု၊ ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးကဏ္ဍများ ဖြစ်ကာ အခန်း (၁၁) အစီအမံအား ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် အခန်း(၁၂) အထွေထွေပြဋ္ဌာန်းချက်များတို့ ဖြစ်သည်။
NUG လူ့အခွင့်အရေး ဒုဝန်ကြီးအား တာဝန်မှ အနားယူခွင့်ပြု
အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သူ ခွန်းဗဟန်းထန်အား တာဝန်မှ အနားယူခွင့် ပြုလိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း NUG က မတ် ၇ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
ကူမင်းတွေ့ဆုံမှု၌ အချက်သုံးချက်သာ ဆွေးနွေးသော်လည်း အဆင်မပြေခဲ့ဟု PSLF ထုတ်ပြန်
နှစ်ဘက်တပ်များ ရောက်ရှိရာနေရာ၌ ရပ်တန့်ကာ အပစ်ရပ်ရေး အပါအဝင် အချက်သုံးချက်အား တွေ့ဆုံညှိနှိုင်းမှုအတွင်း တောင်းဆိုဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း ဆွေးနွေးမှုခက်ခဲသည့်အတွက် တရုတ်အစိုးရ အထူးကိုယ်စားလှယ်မစ္စတာ တိန့်ရှီကျွင်းဦးဆောင်မှုဖြင့် ထပ်မံတွေ့ဆုံရန်ဖြင့်သာ အဆုံးသတ်ခဲ့ကြောင်း ပလောင်ပြည်နယ်လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး (PSLF/TNLA) က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
ဒေသန္တရ အစိုးရ အားကောင်းရေး မူကို အဓိက ကျင့်သုံးမည်ဟု ချင်းပြည်ကောင်စီ ထုတ်ပြန်
ဒေသန္တရအစိုးရများ အားကောင်းရေးမှသည် ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရ အားကောင်းရေး၊ ချင်းပြည် (Chinland) အစိုးရ အားကောင်းရေးမှသည် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ အားကောင်းရေးမူနှင့်အညီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို ပူးပေါင်းတည်ဆောက်မည်ဟု ချင်းပြည် (Chinland) ကောင်စီက ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။